Okul Temizliği Nasıl Yapılmalı? Sınıf, Tuvalet, Tatil Planı

Bir okulun temizlik planı ders zilinin etrafında döner: ders bitiminden sabaha kadar olan pencerede sınıf zeminleri, sıra yüzeyleri, tuvaletler, kapı kolları ve çöp her gün; zemin yıkama, cam içi, dolap üstleri ve tırabzanlar hafta sonu; halı ve perde yıkama, zemin cilası, dış camlar, kantin ve spor salonu yarıyıl ile yaz tatilinde. Okulu ofisten ya da evden ayıran iki şey vardır: aynı yüzeye günde yüzlerce elin değmesi ve temizlik ürünlerinin çocukların ulaşamayacağı yerde durması zorunluluğu. Plan bu ikisi etrafında kurulur.

Neden okul, ofisten farklı?

Ofiste bir kapı kolunu günde belki otuz kişi tutar; okulda bir sınıf kapısını her teneffüste otuz çocuk, günde altı kez. Sıra yüzeyleri, tırabzan, lavabo muslukları, spor salonu kapısı ve kantin tezgahı için de aynı hesap geçerlidir. Bu yüzden "sık dokunulan yüzeyler" okulda ayrı bir satır değil, günlük planın omurgasıdır. İkinci fark yaş grubudur: kreş ve anaokulunda çocuk yerde oturur, oyuncağı ağzına götürür; zemin ve oyuncak temizliği ilkokuldaki zemin temizliğinden farklı bir dikkat ister. Üçüncüsü, temizliğin ders saatinde yapılamamasıdır; her şey ders bitiminden sabah zil çalana kadar olan pencereye sığdırılır.

Her gün, ders bitiminden sonra

• Sınıflar: sıra ve masa yüzeyleri deterjanlı bezle silinir, sonra dezenfektan uygulanır; çöp boşaltılır; zemin süpürülüp nemli mopla alınır; yazı tahtası temizlenir; pencereler kısa süre açılıp havalandırılır.
• Sık dokunulan yüzeyler: kapı kolları, tırabzanlar, ışık anahtarları, lavabo muslukları, su sebili düğmeleri, asansör varsa düğmeleri. Dezenfektan etikette yazan süre kadar yüzeyde bekletilir, hemen silinmez.
• Tuvaletler: klozet, pisuvar, lavabo, ayna, armatür, zemin; sabun ve kağıt dolumu. Kalabalık okulda öğle arasında ikinci bir tur konur; kağıt bitmiş tuvalet, temiz olmayan tuvaletle aynıdır.
• Koridor ve merdivenler: süpürge ve nemli mop; merdiven basamak kenarları ayrıca.
• Kantin ve yemekhane: masalar, tezgah, zemin; yemek artığı çöpü aynı gün binadan çıkar.
• Öğretmenler odası ve idari ofisler: masa üstleri, çöp, zemin.

Her hafta

• Sınıf ve koridor zeminlerinin makineyle ya da elle yıkanması.
• Cam içleri, pencere pervazları, radyatör üstleri.
• Dolap, raf ve pano üstleri; askılıklar.
• Tuvaletlerde fayans duvar, derz ve gider ızgaraları; sifon deposu kapağı.
• Spor salonu: paspas ve minderlerin silinmesi, zemin yıkama, malzeme odası.
• Kreşte oyuncakların yıkanması ya da silinmesi; yıkanabilir olanlar haftalık, kumaş olanlar aylık.
• Çöp kovalarının içi, kapı camları, giriş paspası.

Yarıyıl ve yaz tatili

Tatil, ders döneminde yapılamayan işlerin zamanıdır ve okulun bir yıllık görünümünü belirler. Halı ve perdeler yıkanır; PVC ve linolyum zeminlerde eski cila sökülüp yenisi atılır; dış camlar ve yüksek pencereler silinir; aydınlatma armatürleri ve avizeler indirilip temizlenir; havalandırma menfezleri ve klima filtreleri değiştirilir; tuvaletlerde derz ve silikon yenilenir; kantin mutfağında davlumbaz ve fırın yağdan arındırılır; depo ve arşiv boşaltılıp silinir. Sınıf sıraları ve sandalyeler tek tek yıkanıp kurutulur, sakız ve kalem izi bu dönemde alınır. Bu işlerin listesi yaz başında çıkarılır ve okul açılmadan bir hafta önce bitirilir; son hafta havalandırma ve son toz almaya kalır.

Dezenfektan nasıl kullanılır?

Dezenfektan, temizliğin yerine geçmez; kirli yüzeye sıkılan dezenfektan işe yaramaz. Sıra şudur: önce deterjanlı suyla temizlik, sonra dezenfektan, sonra etikette yazan temas süresi kadar bekleme (çoğu üründe bir ile beş dakika arası), sonra gerekiyorsa durulama. Sıkıp hemen silmek en yaygın hatadır. Ürün seçiminde yüzey için uygun olduğu etikette yazan, kokusu hafif ve çocuk teması için uygun ürünler tercih edilir. Çamaşır suyu seyreltilmiş hâlde tuvalet ve lavabo için kullanılabilir; sınıf yüzeylerinde gerekmez. Hangi ürünlerin bir araya gelmemesi gerektiği okulda ayrıca önemlidir, çünkü temizlik personeli sık değişir; karışım güvenliği kuralları her temizlik odasının duvarında asılı olmalı.

Ürün ve ekipman saklama

Bütün ürünler kilitli bir temizlik odasında ya da dolabında durur; kova, mop ve sprey şişesi bile ders saatinde koridorda bırakılmaz. Ürünler orijinal şişesinde ve etiketli kalır; su şişesine boşaltılmış temizlik ürünü okulda kabul edilemez bir risktir. Sınıf, tuvalet ve kantin için ayrı renkte bez ve eldiven kullanılır; tuvalet bezi hiçbir koşulda sınıfa girmez. Mop başlıkları her gün yıkanır, kirli mopla silinen zemin kiri yaymaktan başka işe yaramaz.

Havalandırma ve koku

Kalabalık sınıfta hava, temizlikten daha hızlı bozulur. Her teneffüste pencerelerin birkaç dakika tam açılması, öğretmenin uygulayacağı en etkili hijyen adımıdır. Temizlik ekibi ise ders bitiminde sınıfları on dakika havalandırıp kapatır; sabah öğretmen sınıfa girdiğinde temizlik ürünü kokusu olmamalıdır. Keskin kokulu ürünler ve oda spreyleri çocuklarda baş ağrısına yol açar; kokusuz ya da hafif kokulu ürünler tercih edilir.

Kim kontrol eder, ne imzalanır?

Okul tarafında müdür yardımcısı ya da görevlendirilen bir öğretmen her sabah kısa bir tur yapar: tuvaletler, giriş, kantin ve iki üç sınıf. Ekip tarafında ise her gün imzalanan kat listesi tutulur; hangi sınıf hangi saatte yapıldı, hangi malzeme bitti, hangi arıza görüldü (damlayan musluk, kırık sıra, çalışmayan lamba). Bu liste veli sorularının da cevabıdır. Ofis temizliğinde kullandığımız günlük, haftalık ve aylık iş listesi yapısı okulda da aynı şekilde işler; ofis versiyonu için kontrol listesi yazısına bakabilirsiniz. Okul ve kurumsal temizlik sözleşmelerimizde tatil dönemi büyük temizliği ayrı bir madde olarak yer alır; okul idaresiyle koordineli giriş-çıkış saatleri ve her gün imzalanan kat listesi de sözleşmenin parçasıdır.

Alana göre özet