Kumaş koltuk, buharlı yıkamadan sonra çoğunlukla dört ila altı saatte oturulabilir hâle gelir; minderlerin içindeki sünger ise tamamen kurumak için bir geceye ihtiyaç duyar. Bu süre üç şeye bağlıdır: kumaşın cinsi ve kalınlığı, kullanılan yöntemin kumaşa ne kadar su verdiği ve odanın havası. İstanbul'da nemli bir kış gününde kapalı bir odada aynı koltuk on saatte bile kurumayabilir; yazın açık pencere ve vantilatörle üç saate iner. Süreyi kısaltmak için yapılacaklar var, ama ısıtıcıyı kumaşa doğrultmak onlardan biri değil.
Süreyi belirleyen üç etken
Kumaş
İnce, sık dokulu mikrofiber ve polyester karışımlar en hızlı kurur. Keten ve pamuk daha çok su tutar. Kadife ve şönil gibi havlı kumaşlar suyu havın içinde tutar ve en uzun kuruyanlardır; ayrıca kururken hav yatarsa iz kalır, bu yüzden nemliyken yumuşak fırçayla tek yönde taranır. Deri ve suni deri bu yazının konusu değildir; onlar yıkanmaz, silinir.
Yöntem
Buharlı yıkama (sıcak su ekstraksiyonu) kumaşa deterjanlı sıcak su püskürtüp aynı anda vakumla geri çeker. Derin temizler ama kumaşta kalan nem en çok bu yöntemde olur. Kuru köpük ve düşük nemli yöntemler daha az su kullanır, kuruma iki üç saate düşebilir; buna karşılık derinde biriken kir için yetersiz kalabilir. Makinenin vakum gücü de belirleyicidir: güçlü vakum, suyun büyük kısmını kumaştan alır ve kurumayı kısaltır. Ev tipi küçük makinelerde vakum zayıftır, koltuk ıslak kalır ve koku yapar.
Hava
Kuruma, kumaştaki suyun havaya geçmesidir; hava zaten nemliyse geçiş yavaşlar. Bağıl nemin yüksek olduğu günlerde, kapalı odada ve hava dolaşımı yokken süre uzar. Bu yüzden yıkama gününü yağmursuz, mümkünse rüzgârlı bir güne almak ve odanın penceresini açık tutmak yöntemden daha çok fark yaratır.
Kururken yapılacaklar
- Pencereyi açın; karşılıklı iki pencere varsa ikisini de. Hava dolaşımı kurumanın yarısıdır.
- Vantilatörü koltuğa değil, odaya doğru çalıştırın; amaç nemli havayı taşımak.
- Minderleri çıkarıp dik yaslayın; altı ve üstü aynı anda hava alsın. Dört saat sonra ters çevirin.
- Klima varsa nem alma (kurutma) modunda çalıştırın; kışın ısıtma modunda düşük fanla yeter.
- Halı da aynı gün yıkandıysa önce halıyı kurumaya bırakın, minderleri halının üstüne koymayın.
Yapılmaması gerekenler
- Isıtıcı ya da saç kurutma makinesini kumaşa doğrultmak: kumaş yüzeyi kurur, içi nemli kalır; sentetik liflerde parlama ve sertleşme olur.
- Naylon ya da örtüyle kapatmak: nem içeride kalır, koku başlar.
- Kuruyana kadar oturmak, üstüne battaniye sermek, evcil hayvanı çıkarmak.
- Minderleri kılıfından çıkarıp ayrı kurutmak: kılıf çeker, geri geçmez. Kılıflar kumaşa göre kuru temizleme ister.
Kuruduğunu nasıl anlarsınız?
Elinizi minderin ortasına, oturma yüzeyinin en kalın yerine bastırın ve beş saniye tutun. Serinlik hissediyorsanız hâlâ nemlidir; kuru kumaş oda sıcaklığındadır. İkinci test koklamak: nemli sünger hafif ekşi bir koku verir. Üçüncüsü mindere yarım kilo kadar bir ağırlık (kalın bir kitap) koyup on dakika beklemek; kaldırdığınızda altındaki kumaş çevresinden daha koyu görünüyorsa içi nemlidir. Yüzey kuruyken içi nemli kalan minder, üstüne oturulduğunda nemi yüzeye geri verir ve "koltuk kurumamış" hissi buradan gelir.
Leke neden geri çıkıyor?
Yıkamada kaybolan bir leke ertesi gün soluk bir hâlde yeniden görünüyorsa buna "geri tırmanma" denir. Kir, minderin derininden kurumayla birlikte yüzeye taşınır. Sebep çoğunlukla lekenin daha önce ev yöntemleriyle ovulup içeri itilmesi ya da kumaşa fazla su verilmesidir. Çözüm yeniden ovmak değildir; nemli bir mikrofiberle hafifçe bastırıp alınır ve kuruması beklenir, gerekirse ekip aynı noktaya ikinci bir geçiş yapar. Halıda da aynı şey olur; leke türüne göre ilk müdahalenin nasıl yapılacağını halı lekeleri başlığında anlattık.
Kumaş kodları ne diyor?
Koltuğun altında ya da minder etiketinde bir harf kodu bulunur. Bu kod hangi yöntemin güvenli olduğunu söyler ve kuruma süresini dolaylı olarak belirler.
| Kod | Anlamı | Uygun yöntem | Kuruma |
|---|---|---|---|
| W | Su bazlı temizlik uygun | Buharlı yıkama, su bazlı köpük | 4-6 saat, sünger bir gece |
| S | Yalnızca solvent (kuru temizleme) | Solvent bazlı ürün, su verilmez | 1-2 saat |
| WS | İkisi de uygun | Kire göre seçilir | Yönteme göre |
| X | Yalnızca süpürge | Islak temizlik yapılmaz | — |
Etiket yoksa görünmeyen bir köşede küçük bir ıslak test yapılır: renk atıyor mu, kumaş çekiyor mu, hav yatıyor mu. Bizim koltuk ve halı yıkama işlerinde bu test keşfin standart parçasıdır; yöntem ona göre seçilir ve size kuruma için beklenen süre iş bitiminde söylenir. Kuruma süresi en çok dört ila altı saat olarak planlanır; kadife, keten ve nemli havada bu süre uzar, bunu baştan bilmek akşam misafirinizi ona göre çağırmanızı sağlar.
